Zaburzenia psychiczne to zaburzenia czynności psychicznych, które wiążą się ze zniekształceniem w obrębie postrzegania, regulacji emocji lub obecnością zachowań związanych z dysfunkcją psychologiczną, biologiczną albo rozwojową, będącą podstawą psychicznego funkcjonowania. Związane są ze znacznym cierpieniem lub niepełnosprawnością w sferach społecznych, zawodowych bądź innych, równie ważnych. Zaburzenie psychiczne nie jest oczekiwaną lub akceptowaną kulturowo odpowiedzią na czynnik stresowy czy stratę, taką jak choćby śmierć bliskiej osoby. Zachowania nieakceptowane społecznie ( przykładowo, związane z polityką, religią, seksualnością) i konflikty, które rodzą się między osobą i społeczeństwem, nie są zaburzeniami psychicznymi, chyba, że wynikają z dysfunkcji danej osoby, jak to zostało przedstawione powyżej ( wg definicji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego).
Zaburzenia psychiczne można podzielić tradycyjnie na zaburzenia psychotyczne, czyli psychozy, tzn. stany chorobowe, w których występują urojenia, omamy, zaburzenia świadomości, duże zaburzenia emocji i nastroju łączące się z zaburzeniami myślenia i aktywności złożonej, oraz zaburzenia niepsychotyczne obejmujące: nerwice i in. zaburzenia typu nerwicowego (np.reakcje adaptacyjne), część zaburzeń psychosomatycznych, upośledzenie umysłowe, większość zespołów organicznych, zaburzenia osobowości, uzależnienia od alkoholu i in. substancji, niektóre dewiacje seksualne. Podział ten nie jest ścisły, w przebiegu bowiem niektórych zaburzeń niepsychotycznych, np. zespołów organicznych lub uzależnień, mogą pojawić się objawy psychotyczne (np. zaburzenia świadomości). Włączanie niektórych zaburzeń osobowości i dewiacji seksualnych do grupy zaburzeń psychicznych jest sporne, część z nich jest w istocie wariantem normy. ( wg “Leksykonu Psychiatrii” Pużyński S, red. Leksykon psychiatrii. Warszawa: PZWL; 1993).
Przydatny jest też podział na zaburzenia psychiczne z ilościowymi zmianami chorobowymi, gdzie mamy do czynienia z występującymi powszechnie w populacji ludzkiej stanami emocjonalnymi takimi jak smutek, przygnębienie, lęk, niepokój, ale występującymi z nieadekwatnym do sytuacji nasileniem i czasem trwania ( np.: epizod depresji, zaburzenia lękowe uogólnione) oraz zaburzenia psychiczne z jakościowymi zmianami chorobowymi, gdzie mamy do czynienia z objawami, które nie są doświadczane na co dzień przez większość ludzi ( urojenia, halucynacje), a powodują zmiany w zakresie myślenia, postrzegania, uczuć, napędu psychoruchowego, a w końcu mogą prowadzić do znacznych zaburzeń zachowania. W potocznym rozumieniu te drugie określane są mianem choroby psychicznej, choć klasyfikacje odchodzą od takiego nazewnictwa na rzecz właśnie sformułowania ogólnego zaburzenia psychiczne. Mamy czasami do czynienia z sytuacją, że początkowe zaburzenia o charakterze ilościowym no.: epizod depresji może osiągnąć tak duże nasilenie, że mogą pojawić jakościowe zaburzenia ( urojenia depresyjne w epizodzie depresji ciężkiej).